Hỏi đáp: Công nghệ khách sạn
76 câu hỏi thường gặp, trả lời ngắn. Mỗi câu có liên kết tới bài giải thích đầy đủ.
PMS và BMS khác nhau thế nào?
PMS lo nghiệp vụ khách sạn nhưng không điều khiển thiết bị. BMS điều khiển thiết bị nhưng không biết khách. TingHotel gộp cả hai trên một bộ dữ liệu.
RCU là gì và vì sao cần?
RCU là bộ điều khiển trong phòng, là nguồn trạng thái thật của phòng và là nơi thực thi lệnh điều khiển.
Khách sạn đang dùng PMS khác có nối được với bộ điều khiển phòng không?
Được, nếu PMS hỗ trợ giao tiếp kiểu FIAS hoặc API. TingHotel bản miễn phí nhận check-in, check-out từ PMS đang dùng.
Có thể chỉ dùng bản miễn phí không?
Có. IHMS miễn phí khi dùng từ 30 bộ RCU của HDL và tối thiểu 1 TingEdge, và có thể mua thêm add-on mà không cần gói trả phí.
TingHotel có làm hóa đơn điện tử, tính lương không?
Không thay thế phần mềm thuế và lương. TingHotel xuất dữ liệu sạch cho các phần mềm đó; kết nối thẳng nhà cung cấp hóa đơn ở gói Enterprise.
PMS, BMS và GRMS khác nhau thế nào?
PMS quản lý nghiệp vụ khách sạn: đặt phòng, nhận trả phòng, folio. BMS quản lý thiết bị cơ điện của cả tòa nhà như điều hòa trung tâm, bơm, chiếu sáng chung. GRMS điều khiển thiết bị trong từng phòng khách, thường gồm RCU và phần mềm giám sát.
RCU là gì?
Là bộ điều khiển phòng. Mỗi phòng một bộ, đọc thẻ cắm, cửa, cảm biến hiện diện và điều khiển đèn, điều hòa, rèm.
FIAS là gì?
Là đặc tả giao tiếp của Oracle giữa PMS và hệ ngoại vi như khóa, tổng đài, điều khiển phòng. Dạng bản tin văn bản có các trường phân tách bằng dấu gạch đứng, ví dụ GI là check-in, GO là check-out.
Tích hợp PMS với điều khiển phòng tiết kiệm được bao nhiêu điện?
Một nghiên cứu độc lập của DOE/CREEA tại 6 khách sạn cho thấy tiết kiệm trung bình 18,4% thời gian chạy HVAC, dao động 10,8% đến 26,5%. Số liệu từ Mỹ, chưa có nghiên cứu cho khí hậu nhiệt đới.
API và webhook khác nhau thế nào?
API là hệ ngoài chủ động hỏi để lấy hoặc gửi dữ liệu. Webhook là phần mềm chủ động báo cho hệ ngoài khi có sự kiện, ví dụ vừa check-in. Dùng API khi cần lấy theo lịch, dùng webhook khi cần phản ứng ngay.
MQTT dùng để làm gì?
Là giao thức nhắn tin nhẹ theo mô hình đăng ký và phát, hay dùng cho thiết bị IoT. Trong hệ điều khiển phòng, nó là đường để thiết bị biên gửi thay đổi trạng thái lên máy chủ.
MCP là gì?
Model Context Protocol là giao thức mở để trợ lý AI nối với nguồn dữ liệu và công cụ. Với khách sạn, nó cho phép quản lý hỏi số liệu bằng câu thường mà không cần mở báo cáo.
Trợ lý AI có sửa được dữ liệu khách sạn không?
Với MCP chỉ đọc của TingHotel thì không. Trợ lý chỉ xem được những gì khóa truy cập cho phép và không ghi.
BACnet/IP là gì?
BACnet là chuẩn truyền thông cho tự động hóa tòa nhà, thuộc họ ASHRAE 135 và ISO 16484-5. BACnet/IP là cách chạy chuẩn này trên mạng IP, thường qua cổng UDP 47808.
Vì sao điều hòa trung tâm hay dùng BACnet?
Vì chiller, bộ xử lý khí và gateway VRF của nhiều hãng cung cấp giao diện BACnet, nên hệ BMS của hãng khác đọc và ghi được chung một kiểu dữ liệu.
RCU trong phòng có dùng BACnet không?
Không. RCU nói chuyện với máy đặt tại khách sạn qua giao thức riêng trong mạng LAN. BACnet thuộc hệ BMS của thiết bị cơ điện trung tâm.
BACnet có an toàn không?
Bản BACnet/IP cổ điển không mã hóa theo mặc định, nên phải tách mạng thiết bị khỏi mạng khách và mạng văn phòng. Có phiên bản bảo mật hơn, cần hỏi nhà thầu thiết bị có hỗ trợ không.
Phân quyền theo vai trò hay theo quyền?
Nên kiểm theo quyền cụ thể, vai trò chỉ là nhãn và mẫu. Cách này cho phép bớt hoặc thêm một quyền cho một người mà không phải tạo vai trò mới.
Vì sao quyền phải kiểm ở máy chủ chứ không chỉ ở giao diện?
Vì giao diện chỉ ẩn nút, người có hiểu biết vẫn gọi thẳng lệnh phía sau. Kiểm ở cơ sở dữ liệu thì dù đi đường nào cũng bị chặn.
Mạng khách và mạng thiết bị phòng có nên chung không?
Không. Wi-Fi khách nên tách khỏi mạng RCU. Khi đó app khách điều khiển phòng đi qua máy chủ trung tâm chứ không vào thẳng thiết bị trong khách sạn.
Mất Internet thì đăng nhập thế nào?
Theo thiết kế của TingHotel, trang đã mở vẫn chạy trong mạng nội bộ và phiên đang đăng nhập được chấp nhận thêm tối đa 8 giờ cho thao tác vận hành. Không đổi cấu hình hay phân quyền trong thời gian này, mọi lệnh được ghi vết.
Nên hỏi nhà cung cấp phần mềm khách sạn câu gì đầu tiên?
Hỏi nó nối với hệ đang có thế nào: PMS, RCU, khóa cửa, kênh OTA. Hệ tốt đến đâu mà không nối được thì cũng thành một hòn đảo.
Làm sao biết số liệu thời gian dọn phòng có thật không?
Hỏi nguồn của con số: đo bằng thẻ nhân viên cắm vào phòng, suy luận từ sự kiện, hay nhân viên tự khai. Phần mềm tốt ghi rõ nguồn trên báo cáo.
Thị trường Việt Nam có nhiều nhà cung cấp PMS không?
Theo VietNamNet năm 2023, có khoảng 15 nhà cung cấp nền tảng lưu trú, 5 trong số đó là doanh nghiệp nước ngoài, và nhiều khách sạn dưới 3 sao chưa dùng phần mềm.
PMS nội địa có tích hợp sâu với điều khiển phòng không?
Chúng tôi không thấy nguồn nào cho thấy các PMS nội địa phổ biến tích hợp sâu với điều khiển phòng. Đây là nhận định từ việc không tìm được nguồn, không phải khẳng định chắc chắn.
Các bản tin FIAS hay gặp là gì?
GI là check-in, GO là check-out, GC là đổi tên hoặc đổi phòng, RE là trạng thái thiết bị phòng, PS là ghi phí như minibar, NS và NE là bắt đầu và kết thúc kiểm toán đêm.
Đổi phòng đi qua FIAS thế nào?
Bản tin GC mang thông tin đổi phòng. Nếu hệ ngoại vi không hỗ trợ đổi phòng, tích hợp dịch thành trả phòng cũ cộng nhận phòng mới.
Không có PMS kiểu FIAS thì có nối được không?
Phụ thuộc PMS của khách sạn có xuất giao thức này hoặc có API tương đương hay không. Cần hỏi nhà cung cấp PMS trước khi cam kết tích hợp.
IPTV, PABX, kiosk cần dữ liệu gì từ PMS?
Chủ yếu là khách nào ở phòng nào, tên khách, ngôn ngữ, ngày đến đi, và nhận phí phát sinh. Với tổng đài còn có trạng thái cho phép gọi ra ngoài.
FIAS và HTNG là gì?
FIAS là đặc tả giao tiếp giữa PMS và các hệ ngoại vi như khóa, tổng đài, điều khiển phòng. HTNG là bộ chuẩn tích hợp của ngành khách sạn, có phần dành cho kiosk, thanh toán và phân phối.
TingHotel có làm tổng đài hay IPTV không?
Không. TingHotel là lớp vận hành phòng. Những hệ này nối với PMS riêng của chúng, và có thể nhận dữ liệu lưu trú từ TingHotel khi dự án yêu cầu.
Kiosk tự check-in có thay lễ tân không?
Không hoàn toàn. Kiosk lo phần thủ tục, nhưng việc kiểm tra giấy tờ, thông báo lưu trú và xử lý ngoại lệ vẫn cần người có trách nhiệm.
Mất Internet thì điều khiển phòng còn chạy không?
Còn. Máy đặt tại khách sạn nói chuyện trực tiếp với RCU trong mạng LAN, nên lễ tân và kỹ thuật trong khách sạn vẫn điều khiển và nhận trạng thái phòng.
Dữ liệu trong lúc mất mạng có bị mất không?
Thiết kế của chúng tôi giữ sự kiện chưa gửi trong hàng đợi trên đĩa và gửi bù khi có mạng. Mục tiêu thiết kế là không mất sự kiện khi mất Internet 30 phút.
Mất Internet có đăng nhập mới được không?
Không, vì xác thực đi qua trung tâm. Phiên đã đăng nhập vẫn dùng được trong thời gian giới hạn. Mức giới hạn cụ thể đang trong giai đoạn chốt.
App khách có chạy khi mất Internet không?
Thường không, vì Wi-Fi khách hay tách khỏi mạng RCU nên app khách đi qua máy chủ trung tâm. Khi mất Internet, khách vẫn dùng công tắc và điều khiển trong phòng bình thường.
RCU có thay thế khóa cửa không?
Không. Khóa trên RCU chỉ chặn cấp điện phòng với thẻ định danh. Chặn ra vào thật sự phải làm ở hệ khóa cửa.
Khách sạn lưu nhật ký mở cửa ở đâu?
Đầy đủ nhất là nhật ký của hệ khóa, cho biết thẻ nào mở cửa lúc nào. RCU chỉ biết thẻ cắm và cửa mở. Phần mềm chỉ có nhật ký khóa khi đã tích hợp.
Cấp thẻ khóa cho khách có qua phần mềm khách sạn không?
Thường PMS gửi thông tin lưu trú cho hệ khóa, ví dụ qua giao thức kiểu FIAS, để mã hóa thẻ đúng phòng và đúng hạn. Cách nối cụ thể phụ thuộc hãng khóa.
Mở cửa bằng điện thoại có làm được không?
Có, thông qua bộ công cụ hoặc dịch vụ đám mây của hãng khóa. Phần mềm vận hành không tự cấp chìa.
KNX là gì?
Là chuẩn mở quốc tế cho điều khiển chiếu sáng, rèm, điều hòa trong tòa nhà và nhà ở. Thiết bị của nhiều hãng khác nhau có thể nói chuyện với nhau qua cùng một chuẩn.
HDL Buspro là gì?
Là bus điều khiển riêng của HDL. Trong khách sạn, các mô-đun Buspro như điều hòa, sưởi sàn, gió tươi nằm phía sau RCU. HDL cũng có bộ chuyển đổi giữa HDL BUS và KNX.
Khách sạn nên chọn KNX hay Buspro?
Chúng tôi chưa có nguồn độc lập so sánh chi phí hay độ tin cậy hai hệ. Tiêu chí thực tế là khả năng thay thế thiết bị của nhiều hãng, nhân lực lắp đặt và bảo trì tại địa phương, và việc hệ có nối được với phần mềm quản lý khách sạn.
Phần mềm quản lý có điều khiển thẳng thiết bị KNX không?
Với RCU HDL, phần mềm nói chuyện với RCU và RCU điều khiển các thiết bị phía sau. Kết nối trực tiếp một hệ KNX không dùng RCU HDL là tích hợp theo dự án.
Phần mềm có chạy khi mất điện không?
Chỉ khi thiết bị đặt trong khách sạn và mạng nội bộ còn nguồn. Mất điện lưới mà không có UPS hay máy phát cho các thiết bị này thì phần mềm cũng ngừng. Vì vậy câu hỏi nguồn dự phòng cần được hỏi từ lúc thiết kế.
Khách sạn nên ưu tiên cấp nguồn dự phòng cho gì?
Chiếu sáng thoát hiểm, báo cháy và thang máy thường do quy định. Nên tính thêm thiết bị biên, switch mạng của tầng và máy tính lễ tân để còn tra cứu và ghi nhận.
Danh sách sơ tán lấy từ đâu khi mất điện?
Từ bản lưu trên thiết bị biên, cập nhật mỗi 5 phút. Nên có thêm bản in dự phòng theo ca, vì điện thoại và máy tính của nhân viên cũng có thể hết pin.
Mất Internet thì lễ tân còn làm được gì?
Tùy thiết kế. Với thiết bị biên tại khách sạn, thao tác vận hành phòng vẫn dùng được trong mạng nội bộ. Các việc cần Internet như đồng bộ OTA, app khách qua đám mây thường tạm dừng.
OTA có bị ảnh hưởng không?
Có. Giá, tồn và đặt phòng mới không đồng bộ khi mất mạng. Khách sạn cần theo dõi thủ công và kiểm tra lại sau khi có mạng, tránh bán trùng.
Có mất dữ liệu khi mất mạng không?
Không nếu thiết kế có hàng đợi trên đĩa của thiết bị biên. Sự kiện được giữ lại và gửi bù. Cần hỏi nhà cung cấp hàng đợi giữ bao lâu và khi đầy thì sao.
Modbus là gì?
Là giao thức truyền thông công nghiệp theo kiểu hỏi và đáp: một thiết bị chủ hỏi, thiết bị con trả lời giá trị trong các thanh ghi. Có bản chạy trên dây RS-485 (RTU) và bản chạy trên mạng IP (TCP).
Vì sao khách sạn gặp Modbus?
Vì nhiều đồng hồ điện, bơm, biến tần và thiết bị cơ điện của nhiều hãng hỗ trợ Modbus. Đây là cách phổ biến để đọc số liệu mà không cần giao thức riêng của từng hãng.
RCU phòng có dùng Modbus không?
Không. RCU nói chuyện với máy đặt tại khách sạn bằng giao thức riêng trong mạng LAN. Modbus thuộc thiết bị cơ điện và đo đếm.
Cần chuẩn bị gì trước khi tích hợp?
Danh sách thanh ghi của từng model, địa chỉ thiết bị, tốc độ truyền, kiểu dây. Thiếu bảng thanh ghi gần như không đọc được đúng.
Khách sạn có cần cả ba không?
Không nhất thiết. Khách sạn nhỏ có thể chỉ dùng PMS. Khách sạn có RCU trong phòng có GRMS. Tòa nhà lớn có điều hòa trung tâm thường có BMS. Nối chúng mới khai thác được hết giá trị.
Nối PMS với GRMS có tiết kiệm điện không?
Hai nguồn cho cùng thông điệp rằng tiết kiệm lớn nhất đến từ việc điều khiển phòng biết phòng có được bán hay không. DOE/CREEA tại 6 khách sạn ở Mỹ ghi trung bình 18,4% thời gian chạy HVAC nhưng chưa thử tích hợp PMS. Tài liệu hãng về một khách sạn cho thấy khoảng 41%, và đó là tài liệu hãng.
GRMS và BMS có dùng chung được không?
Ranh giới giữa hai hệ thường mờ và tùy dự án. Chúng tôi chưa có nguồn công khai về mức phổ biến của việc gộp hai hệ, nên khi mua cần hỏi rõ ai chịu trách nhiệm điều hòa trung tâm và ai chịu trách nhiệm điều hòa trong phòng.
RCU nói chuyện với phần mềm bằng gì?
Trong mạng LAN của khách sạn, RCU đẩy mọi thay đổi trạng thái về phía máy đặt tại khách sạn và nhận lệnh điều khiển từ đó. Phần mềm chỉ cần đọc bù định kỳ để không sót gói bị rơi.
Mất mạng thì RCU còn chạy không?
Phần điều khiển phòng theo thẻ, cửa và điều hòa theo trạng thái phòng do RCU tự chạy, nên phòng vẫn hoạt động. Phần mềm vận hành chỉ đặt trạng thái và nhận sự kiện.
Vì sao tra phòng theo MAC mà không theo IP?
Địa chỉ IP của RCU có thể đổi khi đổi cấu hình mạng, trong khi địa chỉ MAC gắn với thiết bị. Tra theo IP là nguyên nhân gây lỗi ở các phần mềm cũ khi mạng thay đổi.
Thẻ cắm điện phòng khác thẻ khóa cửa thế nào?
Thẻ khóa cửa mở cửa, do hệ khóa quản lý. Ổ cắm thẻ cấp điện cho phòng, do RCU đọc. Nhiều khách sạn dùng một thẻ cho cả hai việc, nhưng hai hệ thống vẫn độc lập.
RCU phân biệt những loại thẻ nào?
Theo giao thức RCU HDL đã đọc được: không thẻ, thẻ không hợp lệ, thẻ khách, thẻ phục vụ, thẻ dọn phòng, thẻ kỹ thuật, thẻ quản lý. Việc loại thẻ có phân biệt được với thẻ không định danh phải đo trên thiết bị thật.
Thẻ cắm lâu có nghĩa là có người không?
Không chắc. Có thể khách để thẻ giữ điện, thẻ giả hoặc thẻ bỏ lại. Vì vậy phần mềm coi đó là bằng chứng, không tự đổi trạng thái lưu trú.
Rút thẻ thì điện tắt ngay không?
Tùy cấu hình của RCU và khách sạn, thường có độ trễ. Chính sách bật trước điều hòa hoặc chặn đèn khi không có thẻ là cấu hình đặt ở thiết bị biên.
Thiết bị biên là gì?
Là máy đặt tại khách sạn, kết nối trực tiếp với RCU trong mạng LAN, xử lý ngay tại chỗ những việc cần phản hồi nhanh và không phụ thuộc Internet, rồi đồng bộ với máy chủ trung tâm.
Vì sao không đặt hết logic trên đám mây?
Vì chuông cửa chỉ chờ phản hồi trong thời gian ngắn, và điều khiển phòng không nên mất khi đứt cáp. Việc cần chạy ngay phải nằm trong khách sạn.
Mất Internet thì không làm được việc gì?
Đăng nhập mới, truy cập từ xa qua 4G và app khách thường đi qua máy chủ trung tâm nên bị gián đoạn. Phiên đã đăng nhập dùng được trong thời gian giới hạn.
Thiết bị biên có lưu dữ liệu khách không?
Chỉ dữ liệu ngắn hạn phục vụ vận hành, như danh sách khách đang ở cho sơ tán, và ảnh giấy tờ khi khách sạn chọn lưu tại chỗ. Thời hạn lưu và quyền xem là cấu hình.
OCPP là gì?
Open Charge Point Protocol là giao thức mở do Open Charge Alliance duy trì, quy định cách trạm sạc báo trạng thái, bắt đầu, dừng phiên sạc và gửi số liệu điện năng tới hệ thống quản lý trạm.
Phần mềm khách sạn có điều khiển trạm sạc không?
Thường không trực tiếp. Trạm sạc nói chuyện với hệ thống quản lý trạm của nhà vận hành. Phần mềm khách sạn chỉ cần dữ liệu phiên sạc nếu muốn ghi phí hoặc gắn với khách lưu trú.
Thu tiền sạc xe thế nào?
Có ba cách thường gặp: nhà vận hành trạm thu trực tiếp qua app của họ, khách sạn thu và chia lại, hoặc ghi vào folio của khách đang ở. Mỗi cách kéo theo hóa đơn và thuế khác nhau, cần hỏi kế toán.
TingHotel có hỗ trợ OCPP không?
Chưa có tính năng chuẩn. Nếu dự án cần, việc nối được làm theo từng nhà vận hành trạm và báo giá riêng.
Đám mây hay tự dựng, kiểu nào tốt hơn?
Không có kiểu tốt nhất cho mọi người. Đám mây nhanh triển khai và đỡ việc bảo trì. Tự dựng cho khách kiểm soát hạ tầng và vị trí dữ liệu, đổi lại phải có người vận hành.
Mất Internet thì phần mềm có dừng không?
Phần điều khiển phòng không dừng vì chạy ở thiết bị biên trong khách sạn. Các nghiệp vụ cần máy chủ trung tâm có thể bị gián đoạn, mức độ phụ thuộc cách triển khai và cần hỏi rõ trước khi mua.
Dữ liệu khách nằm ở đâu?
Tùy kiểu triển khai. Với đám mây, vùng đặt máy chủ phải được nêu rõ. Nếu máy chủ ngoài Việt Nam, việc chuyển dữ liệu cá nhân ra nước ngoài cần đối chiếu quy định, và đây là điểm nên hỏi luật sư hoặc cơ quan có thẩm quyền.
Chuỗi nhiều khách sạn nên dùng chung hệ thống không?
Dùng chung giúp xem tổng hợp và chuẩn hóa vận hành, nhưng cần phân quyền theo từng cơ sở để người của khách sạn này không thấy dữ liệu khách sạn kia.
Xem TingHotel chạy trên một khách sạn mẫu
Đội kỹ thuật HDL Việt Nam trình diễn sơ đồ phòng, check-in, cảnh báo SOS và app khách trên bộ điều khiển phòng thật hoặc RCU ảo.